Κενά μνήμης μετά την έλλειψη ύπνου: Τι μπορεί να βοηθήσει
09 Νοεμβρίου 2026, 09:20
Μια σύντομη προπόνηση ή ένας ύπνος διάρκειας 90 λεπτών μπορεί να βοηθήσουν τη μνήμη έπειτα από μια νύχτα χωρίς ύπνο, σύμφωνα με νέα μελέτη από το McGill University.
Όπως αναφέρει το Healthline, υγιείς νεαροί ενήλικες που είτε ασκήθηκαν για 20 λεπτά είτε κοιμήθηκαν για 90 λεπτά μετά από παρατεταμένη στέρηση ύπνου είχαν καλύτερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης σε σύγκριση με όσους παρέμειναν ξύπνιοι χωρίς κάποια παρέμβαση.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences.
Τι έδειξε η μελέτη
Στην έρευνα συμμετείχαν 54 υγιείς ενήλικες ηλικίας 18 έως 35 ετών, χωρίς ιστορικό διαταραχών ύπνου και οι οποίοι δεν εργάζονταν σε νυχτερινές βάρδιες.
Οι συμμετέχοντες παρέμειναν ξύπνιοι για 30 ώρες και στη συνέχεια χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες.
Η πρώτη έκανε 20 λεπτά μέτριας έως έντονης αερόβιας άσκησης, η δεύτερη κοιμήθηκε για 90 λεπτά και η τρίτη δεν έκανε καμία από τις δύο δραστηριότητες.
Στη συνέχεια κλήθηκαν να απομνημονεύσουν 150 εικόνες.
Τρεις ημέρες αργότερα επέστρεψαν για ένα απροειδοποίητο τεστ, στο οποίο έπρεπε να αναγνωρίσουν ποιες εικόνες είχαν δει προηγουμένως.
Καλύτερες επιδόσεις μετά την άσκηση και τον ύπνο
Η ομάδα που δεν έκανε κάποια παρέμβαση αναγνώρισε σωστά κατά μέσο όρο το 46% των εικόνων.
Το ποσοστό αυξήθηκε στο 56% στην ομάδα της άσκησης και στο 57% σε όσους είχαν κοιμηθεί για 90 λεπτά.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό αντιστοιχεί σε βελτίωση περίπου 21% μετά την άσκηση και 23% μετά τον ύπνο σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
Τα οφέλη αφορούσαν κυρίως την ικανότητα του εγκεφάλου να καταγράφει και να αποθηκεύει νέες πληροφορίες και όχι απαραίτητα όλες τις πτυχές της μνήμης.
Διαφορετικός τρόπος δράσης
Παρότι η άσκηση και ο ύπνος είχαν παρόμοια αποτελέσματα, φαίνεται να επηρέασαν τον εγκέφαλο με διαφορετικό τρόπο.
Ο ύπνος φάνηκε να επαναφέρει τον εγκέφαλο σε μια κατάσταση πιο ευνοϊκή για τη μάθηση.
Η άσκηση, από την άλλη, φαίνεται να βοήθησε τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί και να αποθηκεύσει αποτελεσματικότερα τις νέες πληροφορίες.
Οι διαφορές αυτές παρατηρήθηκαν και στις καταγραφές της εγκεφαλικής δραστηριότητας.
Δεν αντικαθιστούν τον κανονικό ύπνο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ούτε μια σύντομη προπόνηση ούτε ένας ύπνος μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως τις επιπτώσεις της χρόνιας έλλειψης ύπνου.
Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος παραμένει σημαντικός για τη μνήμη, τη συγκέντρωση, τον μεταβολισμό και την καρδιαγγειακή υγεία.
Τα ευρήματα μπορεί ωστόσο να έχουν πρακτική σημασία σε περιπτώσεις όπου η απώλεια ύπνου είναι αναπόφευκτη, όπως για φοιτητές, επαγγελματίες υγείας ή εργαζόμενους σε βάρδιες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αν κάποιος δεν μπορεί να κοιμηθεί μέσα στην ημέρα, λίγη αερόβια άσκηση ενδέχεται να αποτελεί μια πρακτική εναλλακτική για την υποστήριξη της μνήμης.
Χρειάζονται περισσότερες μελέτες
Τα αποτελέσματα αφορούν μικρό αριθμό υγιών ενηλίκων κάτω των 36 ετών, οι οποίοι δεν αντιμετώπιζαν συστηματικά προβλήματα ύπνου.
Δεν είναι επομένως ακόμη γνωστό αν τα ίδια οφέλη ισχύουν για μεγαλύτερες ηλικίες ή για άτομα που εργάζονται συχνά σε νυχτερινές βάρδιες.
Οι ερευνητές ζητούν περαιτέρω μελέτες σε πραγματικές συνθήκες, ώστε να εξεταστεί αν η άσκηση ή ο σύντομος ύπνος μπορούν να βοηθήσουν και σε απαιτητικές επαγγελματικές δραστηριότητες όπου η έλλειψη ύπνου αυξάνει τον κίνδυνο λαθών.
