Γιατί αυξάνονται τα νοσήματα από τσιμπήματα εντόμων;

Τα τσιμπήματα από κουνούπια, τσιμπούρια, ψύλλους και άλλα έντομα δεν προκαλούν μόνο κνησμό, αλλά μπορούν να μεταδώσουν σοβαρές λοιμώξεις. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική αύξηση των νοσημάτων που μεταδίδονται από έντομα, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην κλιματική αλλαγή, στις μεταβολές του περιβάλλοντος και στις αυξημένες μετακινήσεις του πληθυσμού. Οι ηπιότεροι χειμώνες ευνοούν την επιβίωση των τσιμπουριών, ενώ η επέκταση των προαστιακών περιοχών αυξάνει την επαφή του ανθρώπου με ζώα-ξενιστές, όπως ελάφια και τρωκτικά. Παράλληλα, η διεθνής ταξιδιωτική κίνηση συμβάλλει στην εισαγωγή νοσημάτων, όπως ο δάγκειος πυρετός και ο ιός Zika.

9 συχνές ασθένειες που μεταδίδονται από τσιμπήματα

1. Νόσος Lyme

Η νόσος Lyme αποτελεί το συχνότερο νόσημα που μεταδίδεται από τσιμπούρια. Προκαλείται από το βακτήριο Borrelia burgdorferi, το οποίο μεταδίδεται μέσω του τσιμπήματος του μαυροπόδαρου τσιμπουριού.

Συμπτώματα: Χαρακτηριστικό εύρημα είναι το κυκλικό ερύθημα («στόχος») γύρω από το σημείο του τσιμπήματος. Συχνά εμφανίζονται πυρετός, κόπωση, κεφαλαλγία, μυαλγίες, αρθραλγίες και διογκωμένοι λεμφαδένες.

Διάγνωση: Γίνεται με αιματολογικές εξετάσεις.

Θεραπεία: Η έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών οδηγεί συνήθως σε πλήρη ίαση. Ωστόσο, ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν παρατεταμένη κόπωση ή χρόνιο πόνο μετά τη θεραπεία.

2. Ιός του Δυτικού Νείλου

Αποτελεί το συχνότερο νόσημα που μεταδίδεται από κουνούπια στις ΗΠΑ. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν εμφανίζουν συμπτώματα, ενώ οι ηλικιωμένοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου.

Συμπτώματα: Πυρετός, κεφαλαλγία, μυαλγίες και γενική καταβολή. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή νευρολογική νόσος.

Διάγνωση: Με εξέταση αίματος ή εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Θεραπεία: Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία· εφαρμόζεται υποστηρικτική αγωγή με υγρά, ανάπαυση και αναλγητικά.

3. Αναπλάσμωση

Πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη που μεταδίδεται από τσιμπούρια και εμφανίζεται κυρίως το καλοκαίρι και το φθινόπωρο.

Συμπτώματα: Πυρετός, ρίγος, ναυτία, έμετοι, διάρροια, πονοκέφαλος και ανορεξία. Χωρίς θεραπεία μπορεί να εμφανιστούν νευρολογικές επιπλοκές.

Διάγνωση: Με καλλιέργεια ή εργαστηριακό έλεγχο αίματος.

Θεραπεία: Η άμεση χορήγηση αντιβιοτικών είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική και μειώνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

4. Δάγκειος πυρετός

Μεταδίδεται από τα κουνούπια Aedes aegypti και Aedes albopictus. Αν και παραμένει σχετικά σπάνιος στις ΗΠΑ, τα περιστατικά αυξάνονται λόγω της εξάπλωσης των κουνουπιών και της κλιματικής αλλαγής.

Συμπτώματα: Υψηλός πυρετός, πόνος πίσω από τα μάτια, έντονες μυαλγίες και αρθραλγίες, εξάνθημα, ναυτία και έμετοι. Στις σοβαρές μορφές μπορεί να εμφανιστούν αιμορραγίες και έντονος κοιλιακός πόνος.

Διάγνωση: Με αιματολογικές εξετάσεις.

Θεραπεία: Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο· η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική μέχρι την ανάρρωση.

5. Κηλιδώδης πυρετός των Βραχωδών Ορέων

Προκαλείται από βακτήριο που μεταδίδεται μέσω διαφόρων ειδών τσιμπουριών και μπορεί να αποβεί θανατηφόρος αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Συμπτώματα: Πυρετός, κεφαλαλγία, εξάνθημα, μυαλγίες, κοιλιακό άλγος και ανορεξία.

Διάγνωση: Με εξετάσεις αίματος ή βιοψία δέρματος.

Θεραπεία: Η έγκαιρη χορήγηση δοξυκυκλίνης μέσα στις πρώτες ημέρες είναι καθοριστικής σημασίας.

6. Ιός Zika

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω κουνουπιών του γένους Aedes, ενώ είναι δυνατή και η σεξουαλική μετάδοση. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις εγκύους, καθώς μπορεί να προκαλέσει συγγενείς ανωμαλίες στο έμβρυο.

Συμπτώματα: Ήπιος πυρετός, κεφαλαλγία, αρθραλγίες και εξάνθημα. Οι περισσότεροι ασθενείς παραμένουν ασυμπτωματικοί.

Διάγνωση: Με εξέταση αίματος ή ούρων.

Θεραπεία: Υποστηρικτική αγωγή με αναλγητικά και ανάπαυση.

7. Σύνδρομο Alpha-gal

Πρόκειται για αλλεργία στο κόκκινο κρέας που μπορεί να εμφανιστεί μετά από τσίμπημα συγκεκριμένων ειδών τσιμπουριών.

Συμπτώματα: Κνίδωση, εξάνθημα, οίδημα προσώπου, δύσπνοια, κοιλιακό άλγος, ναυτία και έμετοι, συνήθως λίγες ώρες μετά την κατανάλωση κόκκινου κρέατος.

Διάγνωση: Με δερματικές ή αιματολογικές δοκιμασίες αλλεργίας.

Θεραπεία: Αποφυγή τροφών που περιέχουν κόκκινο κρέας και αντιμετώπιση των αλλεργικών αντιδράσεων.

8. Πιροπλάσμωση

Η πιροπλάσμωση ή  μπαμπεσίωση προκαλείται από το παράσιτο Babesia microti, το οποίο προσβάλλει τα ερυθρά αιμοσφαίρια και μεταδίδεται από τσιμπούρια. Συχνά συνυπάρχει με τη νόσο Lyme.

Συμπτώματα: Πυρετός, εφίδρωση, αδυναμία, ανορεξία, μυαλγίες και αρθραλγίες. Σε σοβαρές περιπτώσεις προκαλεί αιμολυτική αναιμία.

Διάγνωση: Με εξέταση αίματος.

Θεραπεία: Συνδυασμός αντιπαρασιτικών και αντιβιοτικών φαρμάκων, ενώ στις βαριές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί μετάγγιση αίματος.

9. Ιός Powassan

Πρόκειται για σπάνιο αλλά σοβαρό ιό που μεταδίδεται από τσιμπούρια και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές.

Συμπτώματα: Πυρετός, κεφαλαλγία, έμετοι και αδυναμία. Στις σοβαρές περιπτώσεις προκαλεί εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα, ενώ ένα ποσοστό ασθενών εμφανίζει μόνιμες νευρολογικές βλάβες ή καταλήγει.

Διάγνωση: Με εξετάσεις αίματος ή εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Θεραπεία: Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία· εφαρμόζεται υποστηρικτική αντιμετώπιση.

Επιπτώσεις στους ηλικιωμένους

Οι ηλικιωμένοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, καθώς η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος εξασθενεί με την ηλικία και συχνά συνυπάρχουν χρόνια νοσήματα που δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση των λοιμώξεων.

Πρόληψη

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο προστασίας. Συνιστάται η χρήση μακριών ρούχων κατά την παραμονή στη φύση, η εφαρμογή εντομοαπωθητικών στο δέρμα και στα ρούχα, ο σχολαστικός έλεγχος του σώματος μετά από υπαίθριες δραστηριότητες, η άμεση αφαίρεση των τσιμπουριών, το ντους μετά την επιστροφή στο σπίτι, η τακτική φροντίδα του κήπου και η προστασία των κατοικιδίων. Επιπλέον, είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες των υγειονομικών αρχών και να αναζητείται άμεσα ιατρική βοήθεια σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων μετά από τσίμπημα εντόμου.