Στη νόσηση από COVID-19 ενός κακού, μύρια έπονται

Νέα μελέτη δείχνει ότι η σοβαρή νόσηση από COVID-19 μπορεί να επανενεργοποιεί ορισμένους ιούς που παραμένουν ανενεργοί στον οργανισμό μετά από παλαιότερες λοιμώξεις. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Boston Children’s Hospital και συνεργάτες από περισσότερα από 20 ερευνητικά νοσοκομεία στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Οι ερευνητές παρακολούθησαν 1.154 ασθενείς που νοσηλεύτηκαν με COVID-19 και ανέλυσαν περισσότερα από 200.000 βιολογικά δείγματα σε διάστημα ενός έτους. Εντόπισαν 11 διαφορετικούς λανθάνοντες ιούς που επανενεργοποιήθηκαν μέσα στις πρώτες 40 ημέρες από την εισαγωγή στο νοσοκομείο για λοίμωξη από το ιό SARS-CoV-2.

Μεταξύ αυτών ήταν αρκετοί ερπητοϊοί, όπως ο ιός Epstein-Barr (EBV), ο κυτταρομεγαλοϊός (CMV) και ο ιός του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1). Εντοπίστηκε επίσης η οικογένεια ιών Anelloviridae, οι οποίοι βρίσκονται στους περισσότερους ενήλικες, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν συγκεκριμένη ανθρώπινη ασθένεια.

Οι συγκεκριμένοι ιοί συνήθως παραμένουν σε λανθάνουσα κατάσταση σε υγιή άτομα, αλλά μπορούν να «ξυπνήσουν» όταν ο οργανισμός βρίσκεται υπό έντονο στρες ή αντιμετωπίζει σοβαρή ασθένεια. Η επανενεργοποίηση του Anelloviridae συσχετίστηκε στη μελέτη με μακροχρόνια σωματική αναπηρία και long COVID, δηλαδή την κατάσταση κατά την οποία τα συμπτώματα της COVID-19 επιμένουν για τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες μετά την αρχική λοίμωξη.

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι ο EBV και ο CMV φαίνεται να επανενεργοποιούνται ως απάντηση στη φλεγμονή και όχι απαραίτητα λόγω καταστολής του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτό υποδηλώνει έναν πιθανώς νέο μηχανισμό μέσω του οποίου οι σοβαρές ασθένειες μπορούν να προκαλούν επανενεργοποίηση λανθανόντων ιών.

Ο Ofer Levy, διευθυντής του Precision Vaccines Program στο Boston Children’s Hospital και συν-συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον το γεγονός πως, σε τόσο μεγάλη κλίμακα, εντοπίστηκε σύνδεση μεταξύ της επανενεργοποίησης άλλων ιών και της σοβαρότητας του ιού COVID-19.

Τα ευρήματα μπορεί να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τους μηχανισμούς του long COVID και ενδεχομένως να οδηγήσουν στο μέλλον σε νέες διαγνωστικές εξετάσεις ή θεραπευτικές προσεγγίσεις. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη αποδεικνύει συσχέτιση και όχι αιτιότητα. Δεν έχει αποδειχθεί δηλαδή ότι η επανενεργοποίηση αυτών των ιών προκαλεί το long COVID ή τη μακροχρόνια αναπηρία.

Επιπλέον, επειδή στην έρευνα συμμετείχαν μόνο ασθενείς που νοσηλεύτηκαν με σοβαρά συμπτώματα COVID-19, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να εφαρμοστούν αυτόματα σε ανθρώπους με ήπια ή μέτρια λοίμωξη.

Ο William Schaffner, καθηγητής προληπτικής ιατρικής στο Vanderbilt University Medical Center, σημείωσε ότι η μελέτη δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντά. Δεν είναι ακόμη σαφές αν οι επανενεργοποιημένοι ιοί συμβάλλουν πραγματικά στην εμφάνιση συμπτωμάτων ή αν η παρουσία τους αποτελεί απλώς ένα παράλληλο φαινόμενο της σοβαρής νόσου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι Anelloviridae, οι οποίοι μέχρι σήμερα θεωρούνταν κατά κανόνα ακίνδυνοι. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να διαπιστωθεί αν μπορούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες να επηρεάσουν την υγεία.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Παρότι η πανδημία έχει υποχωρήσει, ο  ιός SARS-CoV-2 εξακολουθεί να προκαλεί λοιμώξεις και σοβαρές ή μακροχρόνιες επιπτώσεις. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η ανοσοποίηση των ευάλωτων ομάδων, ιδιαίτερα των ηλικιωμένων, παραμένει σημαντική για την αποφυγή σοβαρής νόσησης. Η νέα έρευνα αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην προσπάθεια κατανόησης των πολύπλοκων επιπτώσεων της νόσου COVID-19 στον ανθρώπινο οργανισμό.