Σάς αρέσει το "κρακ" που κάνουν οι αρθρώσεις στα δάχτυλα και το αυχένα; Μάθετε αν σάς κάνει κακό

Μεγαλώνοντας, ο Ντόναλντ Άνγκερ άκουγε συνεχώς από τη μητέρα του και άλλους ότι το επίμονο «κρακ» στις αρθρώσεις  θα του προκαλούσε μελλοντικά αρθρίτιδα. Αποφασισμένος να αποδείξει ότι είχαν άδικο, έκανε «κρακ» στις αρθρώσεις του αριστερού χεριού του τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα επί 50 χρόνια, φτάνοντας περίπου τα 36.500 «κρακ», ενώ άφηνε το δεξί χέρι ανέγγιχτο. Το 1998, σε ηλικία 72 ετών, έκανε ακτινογραφίες και στα δύο χέρια. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: δεν υπήρχε αρθρίτιδα σε κανένα από τα δύο και δεν παρατηρούνταν κάποια διαφορά μεταξύ τους. Βέβαια, το πείραμα είχε δείγμα μόλις ενός ανθρώπου. Παρ’ όλα αυτά, οι μελέτες δείχνουν ότι περίπου 20%-50% των ανθρώπων συνηθίζουν να «σπάνε» τις αρθρώσεις τους. Είναι λοιπόν πραγματικά επιβλαβής αυτή η συνήθεια;

Το «κρακ» των αρθρώσεων είναι στην πραγματικότητα ένα σχετικά απλό φυσιολογικό φαινόμενο. Οι αρθρώσεις, όπου συναντώνται δύο οστά, περιβάλλονται από αρθρικό υγρό, μια ουσία που λειτουργεί ως λιπαντικό. Όταν τεντώνουμε, τραβάμε ή λυγίζουμε μια άρθρωση, ο χώρος στο εσωτερικό της αυξάνεται προσωρινά. Η πίεση του αρθρικού υγρού μειώνεται και τα διαλυμένα σε αυτό αέρια σχηματίζουν φυσαλίδες.

Ο χαρακτηριστικός ήχος δημιουργείται όταν αυτές οι φυσαλίδες σπάνε.. Μπορεί να είναι αρκετά δυνατός, φτάνοντας έως και τα 83 ντεσιμπέλ – περίπου όσο ο θόρυβος ενός διερχόμενου φορτηγού. Παρά τον εντυπωσιακό ήχο, οι ειδικοί τον χαρακτηρίζουν ως μια φυσιολογική διαδικασία.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, είναι ακίνδυνο. Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο να προκαλεί οστεοαρθρίτιδα, τη συχνότερη μορφή αρθρίτιδας, η οποία σχετίζεται με τη φθορά του χόνδρου στις αρθρώσεις.

Οι επιστημονικές μελέτες, όμως, δεν επιβεβαιώνουν αυτή την αντίληψη. Έρευνα του 1975 σε 28 ηλικιωμένους δεν βρήκε υψηλότερα ποσοστά εκφυλιστικής αρθρίτιδας μεταξύ όσων έκαναν «κρακ» συστηματικά τις αρθρώσεις τους. Πολύ μεγαλύτερη μελέτη, που εξέτασε 215 ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα και συνέκρινε το ιστορικό τους με άτομα χωρίς την πάθηση, κατέληξε επίσης στο ίδιο συμπέρασμα: ούτε η συχνότητα ούτε η διάρκεια  αυξάνει τον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας.

Ούτε φαίνεται να προκαλεί μόνιμο πρήξιμο, παραμόρφωση ή χαλαρούς τένοντες. Μια παλαιότερη μελέτη είχε συσχετίσει αυτή τη συνήθεια με ασθενέστερη λαβή και περισσότερο πρήξιμο στα χέρια, όμως μεταγενέστερη έρευνα το 2017 δεν βρήκε καμία σχέση ανάμεσα στη συνήθεια αυτή και τη δύναμη της λαβής.

Υπάρχουν, ωστόσο, σπάνιες περιπτώσεις τραυματισμών όταν κάποιος ασκεί υπερβολική δύναμη, προκαλώντας διάστρεμμα ή ακόμη και εξάρθρωση. Για τον λόγο αυτό, το βίαιο τράβηγμα των δαχτύλων δεν συνιστάται.

Η εικόνα αλλάζει όταν μιλάμε για τον αυχένα και την πλάτη. Ο αυχένας περιέχει τον νωτιαίο μυελό και σημαντικές αρτηρίες που μεταφέρουν αίμα προς τον εγκέφαλο. Η υπερβολική ή λανθασμένη πίεση μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς, ζάλη ή μουδιάσματα στα άκρα. Οι ειδικοί, επομένως, δεν συνιστούν το βίαιο «σπάσιμο» του αυχένα, ακόμη και όταν γίνεται στο πλαίσιο χειρισμών από επαγγελματίες.

Για ορισμένους ανθρώπους, το «κρακ» προσφέρει προσωρινή αίσθηση ανακούφισης και μεγαλύτερη κινητικότητα, καθώς η άρθρωση διατείνεται και κινείται σε μεγαλύτερο εύρος. Έχει επίσης διατυπωθεί η θεωρία ότι  διεγείρει νευρικές απολήξεις, χαλαρώνει τους γύρω μυς και μειώνει τον πόνο, όμως αυτό δεν έχει αποδειχθεί οριστικά.

Συμπερασματικά, το συνηθισμένο «κρακ» των αρθρώσεων δεν φαίνεται να προκαλεί αρθρίτιδα ή μόνιμη βλάβη. Αν κάποιος θέλει να περιορίσει τη συνήθεια, μπορεί να εντοπίσει πότε εμφανίζεται – για παράδειγμα, σε περιόδους άγχους ή πλήξης – και να απασχολεί τα χέρια του με μια μπάλα στρες ή κάποιο αντικείμενο απασχόλησης.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Όπως λένε οι ειδικοί, πιθανότατα το μόνο πράγμα που μπορεί να βλάψει το συνεχές «κρακ» είναι…τις σχέσεις μας με τους ανθρώπους γύρω μας, αν τους εκνευρίζει ο ήχος.