Η επίδραση του αλκοόλ είναι υπαρκτή ακόμα και για όσους το καταναλώνουν με μέτρο

Για πολλές δεκαετίες, η επιστημονική έρευνα σχετικά με το αλκοόλ επικεντρωνόταν κυρίως στους κινδύνους της υπερβολικής κατανάλωσης. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι επιστήμονες εξετάζουν όλο και περισσότερο αν ακόμη και η χαμηλή ή μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τη μακροχρόνια υγεία. Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Studies on Alcohol and Drugs, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι κίνδυνοι για την υγεία αυξάνονται σταθερά όσο αυξάνεται η κατανάλωση αλκοόλ και ότι δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο επίπεδο κατανάλωσης που να προσφέρει συνολικό όφελος για την υγεία.

Σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Κατάχρησης Ουσιών και Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ, το αλκοόλ παραμένει η πιο συχνά καταναλισκόμενη ψυχοδραστική ουσία στη χώρα. Μόνο το 2024, περισσότεροι από 134 εκατομμύρια Αμερικανοί ηλικίας 12 ετών και άνω ανέφεραν ότι κατανάλωσαν αλκοόλ μέσα στον προηγούμενο μήνα.

Στο παρελθόν, οι διατροφικές οδηγίες των ΗΠΑ θεωρούσαν «μέτρια» κατανάλωση έως ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και έως δύο ποτά για τους άνδρες. Οι νεότερες οδηγίες είναι πιο επιφυλακτικές και τονίζουν ότι όσο λιγότερο αλκοόλ καταναλώνεται τόσο καλύτερα για την υγεία, χωρίς όμως να ορίζουν συγκεκριμένο επίπεδο χαμηλού κινδύνου.

Για να διερευνήσουν τη σχέση μεταξύ κατανάλωσης αλκοόλ και κινδύνου θανάτου, οι ερευνητές πραγματοποίησαν εκτεταμένη ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Από περισσότερες από 7.000 επιστημονικές δημοσιεύσεις επέλεξαν 16 μελέτες υψηλής ποιότητας για περαιτέρω ανάλυση. Εξέτασαν ασθένειες που συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ, όπως διάφορες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακές παθήσεις και ηπατικές νόσους, και συνέδεσαν τα δεδομένα αυτά με εθνικές στατιστικές θνησιμότητας.

Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μια σαφή σχέση μεταξύ της εβδομαδιαίας κατανάλωσης αλκοόλ και του κινδύνου θανάτου. Όσο περισσότερα ποτά κατανάλωνε κάποιος εβδομαδιαία, τόσο αυξανόταν και η πιθανότητα θανάτου που σχετίζεται με το αλκοόλ.

Συγκεκριμένα, η κατανάλωση περίπου επτά ποτών την εβδομάδα συνδέθηκε με κίνδυνο θανάτου από αιτίες σχετιζόμενες με το αλκοόλ της τάξης του 1 στους 1.000 ανθρώπους κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Όταν η κατανάλωση ξεπερνούσε τα 8,5 ποτά την εβδομάδα, ο κίνδυνος αυξανόταν σημαντικά και έφθανε περίπου στο 1%. Σε άτομα που κατανάλωναν 14 ποτά την εβδομάδα, ο κίνδυνος υπολογίστηκε σε περίπου 1 στους 25.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι ακόμη και σχετικά χαμηλά επίπεδα κατανάλωσης συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ορισμένων σοβαρών παθήσεων. Περίπου ένα ποτό ημερησίως συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από κίρρωση του ήπατος, καρκίνο του οισοφάγου και καρκίνο της στοματικής κοιλότητας. Στις γυναίκες, η αύξηση της κατανάλωσης αλκοόλ συνοδευόταν από μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης παλαιότερες μελέτες που υποστήριζαν ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, ιδιαίτερα κρασιού, ίσως προσφέρει προστασία απέναντι σε ορισμένες καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως η ισχαιμική καρδιοπάθεια και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, η νέα ανάλυση κατέληξε ότι οποιαδήποτε πιθανά καρδιαγγειακά οφέλη αντισταθμίζονται πλήρως από την αύξηση άλλων νοσημάτων και τραυματισμών που σχετίζονται με το αλκοόλ.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα αφορούν τον γενικό πληθυσμό και δεν προβλέπουν με ακρίβεια τι θα συμβεί σε κάθε άτομο ξεχωριστά. Παράγοντες όπως η γενετική προδιάθεση, το ιστορικό υγείας και ο τρόπος ζωής μπορούν να επηρεάσουν τον ατομικό κίνδυνο.

Ο χειρουργός παχέος εντέρου Ketan Thanki δήλωσε ότι τα ευρήματα δεν τον εξέπληξαν, καθώς οι βλαβερές επιδράσεις του αλκοόλ είναι ήδη καλά τεκμηριωμένες. Όταν ο οργανισμός μεταβολίζει το αλκοόλ, παράγονται ουσίες όπως η ακεταλδεΰδη και οι ελεύθερες ρίζες, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο DNA και να αυξήσουν τον κίνδυνο μεταλλάξεων που οδηγούν σε καρκίνο. Επιπλέον, το αλκοόλ επηρεάζει τη λειτουργία του ήπατος, μεταβάλλει τα επίπεδα ορμονών και αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Παρόμοια άποψη εξέφρασε και ο καρδιολόγος Cheng-Han Chen, ο οποίος τόνισε ότι τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα αμφισβητούν την παλαιότερη αντίληψη ότι το μέτριο κρασί ωφελεί την καρδιά. Σύμφωνα με τον ίδιο, πλέον υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ακόμη και μικρές ποσότητες αλκοόλ μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στον οργανισμό.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συνολικά, η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι δεν υπάρχει απολύτως ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ. Αν και ο κίνδυνος αυξάνεται σταδιακά και δεν είναι ίδιος για όλους, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η μείωση της κατανάλωσης ή η πλήρης αποχή αποτελούν τις ασφαλέστερες επιλογές για τη μακροχρόνια προστασία της υγείας.