Αντιβιοτικά στην παιδική ηλικία: Οδηγούν σε ευερέθιστο έντερο;

21 Οκτωβρίου 2026, 15:00

Η χρήση αντιβιοτικών από την παιδική ηλικία έως την πρώιμη ενήλικη ζωή συνδέθηκε με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (IBS) στην ηλικία των 24 ετών, σύμφωνα με νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στο United European Gastroenterology (UEG) Week 2026.

Μάλιστα, οι πιθανότητες αυξάνονταν όσο μεγαλύτερος ήταν ο αριθμός των συνταγών αντιβιοτικών που είχαν λάβει οι συμμετέχοντες.

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μια συχνή διαταραχή του πεπτικού, η οποία προκαλεί συμπτώματα όπως κοιλιακό πόνο και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου.

Αναλύθηκαν στοιχεία από σχεδόν 3.000 νέους

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.853 άτομα που συμμετείχαν στη σουηδική μελέτη BAMSE.

Οι συνταγές αντιβιοτικών καταγράφηκαν από το 2005, όταν οι συμμετέχοντες ήταν περίπου 9 έως 11 ετών, έως έναν χρόνο πριν από την αξιολόγησή τους για IBS στην ηλικία των 24 ετών.

Οι επιστήμονες εξέτασαν αν είχαν λάβει αντιβιοτικά, πόσες συνταγές είχαν συνολικά και ποιες κατηγορίες αντιβιοτικών είχαν χρησιμοποιήσει.

Στα 24 έτη, το 10% των συμμετεχόντων είχε IBS, ενώ το 79,4% αυτών ήταν γυναίκες.

Όσο περισσότερες συνταγές, τόσο μεγαλύτερη η σύνδεση

Αντιβιοτικά είχαν λάβει το 87,8% των ατόμων με IBS, σε σύγκριση με το 80,2% εκείνων που δεν εμφάνισαν το σύνδρομο.

Μετά την προσαρμογή για το φύλο και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας, όσοι είχαν λάβει αντιβιοτικά είχαν περίπου 1,5 φορά μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν IBS σε σχέση με όσους δεν είχαν λάβει.

Η σχέση ενισχυόταν όσο αυξανόταν ο αριθμός των συνταγών.

Σε σύγκριση με όσους δεν είχαν πάρει καθόλου αντιβιοτικά, όσοι είχαν λάβει μία ή δύο συνταγές είχαν 1,3 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες για IBS, όσοι είχαν τρεις έως πέντε συνταγές 1,6 φορές και όσοι είχαν έξι ή περισσότερες 1,7 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες.

Ποιες κατηγορίες αντιβιοτικών ξεχώρισαν

Οι ερευνητές βρήκαν ισχυρότερες συσχετίσεις για τις τετρακυκλίνες και τις κεφαλοσπορίνες.

Η χρήση τετρακυκλινών συνδέθηκε με 1,4 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες για IBS.

Παράλληλα, όσοι είχαν λάβει τρεις ή περισσότερες συνταγές κεφαλοσπορινών εμφάνιζαν περίπου έξι φορές μεγαλύτερες πιθανότητες, αν και οι ερευνητές σημειώνουν ότι η εκτίμηση αυτή συνοδευόταν από μεγάλο εύρος αβεβαιότητας και χρειάζεται περαιτέρω επιβεβαίωση.

Πιθανός ρόλος του μικροβιώματος του εντέρου

Η μελέτη δεν εξέτασε τον μηχανισμό που θα μπορούσε να εξηγεί αυτή τη σύνδεση.

Μια πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι οι αλλαγές που προκαλούν τα αντιβιοτικά στο μικροβίωμα του εντέρου.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι αλλαγές αυτές μπορεί να διαρκούν για χρόνια και να είναι πιο έντονες έπειτα από επαναλαμβανόμενες θεραπείες με αντιβιοτικά.

Καθώς οι διαταραχές του μικροβιώματος θεωρείται ότι παίζουν ρόλο στο IBS, αυτό θα μπορούσε να αποτελεί έναν πιθανό μηχανισμό πίσω από τη συσχέτιση.

Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα αντιβιοτικά προκαλούν IBS

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Χρειάζονται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να εξεταστεί αν η χρήση αντιβιοτικών προηγείται πράγματι της εμφάνισης IBS και αν παίζουν ρόλο η ηλικία κατά την έκθεση, το είδος του αντιβιοτικού ή άλλοι παράγοντες.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι τα αντιβιοτικά παραμένουν απαραίτητα για τη θεραπεία βακτηριακών λοιμώξεων και τα αποτελέσματα δεν πρέπει να αποθαρρύνουν τη χρήση τους όταν είναι αναγκαία.