Επιλόχειος ψύχωση: Ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια
21 Αυγούστου 2026, 11:35
Η επιλόχεια ψύχωση είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή κατάσταση ψυχικής υγείας που μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά μετά τον τοκετό και αποτελεί ιατρικό επείγον περιστατικό.
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει τις οικογένειες να αναζητήσουν άμεσα βοήθεια.
Η κατάσταση μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή κατά τον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό, όμως συχνότερα εκδηλώνεται τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες.
Υπολογίζεται ότι αφορά περίπου 1 έως 2 γυναίκες ανά 1.000 γεννήσεις, ενώ, σύμφωνα με ειδικούς, οι περισσότερες γυναίκες που λαμβάνουν θεραπεία αναρρώνουν πλήρως.
Γιατί είναι δύσκολο να εντοπιστεί
Η επιλόχεια ψύχωση μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα, ενώ τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρούν και να επανεμφανίζονται.
Μια γυναίκα μπορεί να φαίνεται απολύτως καλά κάποια στιγμή και λίγες ώρες αργότερα να εμφανίζει σοβαρές αλλαγές στη συμπεριφορά ή την αντίληψή της.
Επιπλέον, τα συνηθισμένα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιούνται μετά τον τοκετό για την κατάθλιψη και το άγχος δεν έχουν σχεδιαστεί για την ανίχνευση της ψύχωσης.
Τα σημάδια που πρέπει να προσέχουν οι οικογένειες
Μεταξύ των βασικών προειδοποιητικών ενδείξεων είναι οι παραληρητικές ιδέες και οι ψευδαισθήσεις, όπως η πεποίθηση ότι το μωρό βρίσκεται σε κίνδυνο, ότι δεν είναι πραγματικά δικό της ή ότι κάποιος απειλεί την ίδια ή το παιδί.
Άλλα σημάδια μπορεί να είναι οι έντονες και απότομες μεταβολές της διάθεσης, η σύγχυση, η παράνοια, η αποδιοργανωμένη ομιλία και συμπεριφορές που δεν χαρακτηρίζουν συνήθως τη γυναίκα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ορισμένα πιο ήπια, πρώιμα σημάδια, όπως σοβαρή αϋπνία, αυξημένη ευερεθιστότητα, μεταβολές στη διάθεση και σύγχυση.
Η έλλειψη ύπνου, για παράδειγμα, μπορεί να αποτελεί σημαντική προειδοποιητική ένδειξη.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο
Οι ειδικοί αναφέρουν ως σημαντικούς παράγοντες κινδύνου ένα προηγούμενο επεισόδιο επιλόχειας ψύχωσης, ιστορικό διπολικής ή ψυχωτικής διαταραχής, τη διακοπή ορισμένων φαρμάκων κατά την εγκυμοσύνη και τη σοβαρή έλλειψη ύπνου γύρω από τον τοκετό.
Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και το οικογενειακό ιστορικό. Ωστόσο, μια γυναίκα μπορεί να εμφανίσει επιλόχεια ψύχωση ακόμη και αν δεν έχει η ίδια ή η οικογένειά της ιστορικό ψυχικής ασθένειας.
Η έγκαιρη βοήθεια είναι καθοριστική
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επιλόχεια ψύχωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια κατάσταση που απλώς θα περάσει.
Αποτελεί ιατρικό επείγον και χρειάζεται άμεση αξιολόγηση και θεραπεία.
Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει αντιψυχωσικά φάρμακα και λίθιο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και ηλεκτροσπασμοθεραπεία.
Οι οικογένειες και οι άνθρωποι που βρίσκονται κοντά στη νέα μητέρα έχουν σημαντικό ρόλο στην αναγνώριση των συμπτωμάτων και στην αναζήτηση βοήθειας.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η επιλόχεια ψύχωση είναι ιατρική κατάσταση με βιολογική βάση και όχι χαρακτηριστικό της προσωπικότητας ή αποτυχία της μητέρας.
