Σημαντική επιστημονική ανακάλυψη για τη σχιζοφρένεια

Ερευνητές, μεταξύ των οποίων και καθηγητής του Rutgers, κατάφεραν να αποκτήσουν σαφέστερη εικόνα για τις βιολογικές αλλαγές που σχετίζονται με τη σχιζοφρένεια, μετρώντας άμεσα για πρώτη φορά τις συνάψεις στον ζωντανό ανθρώπινο εγκέφαλο. Χρησιμοποίησαν εξειδικευμένη τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET), ώστε να εξετάσουν αυτές τις κρίσιμες συνδέσεις που επιτρέπουν στα εγκεφαλικά κύτταρα να επικοινωνούν μεταξύ τους. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Molecular Psychiatry.

Στις συνάψεις πραγματοποιείται η επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων και των διαφορετικών εγκεφαλικών κυκλωμάτων. Οι διαταραχές σε αυτές τις συνδέσεις θεωρείται ότι συμβάλλουν στα γνωστικά και συναισθηματικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας. Μέχρι σήμερα, όμως, οι επιστήμονες δυσκολεύονταν να εντοπίσουν με ακρίβεια πού συμβαίνει απώλεια συνάψεων στον εγκέφαλο ζωντανών ανθρώπων, καθώς οι συμβατικές απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η μαγνητική τομογραφία, δεν μπορούν να μετρήσουν άμεσα τη συναπτική πυκνότητα.

Η νέα έρευνα περιέλαβε 122 άτομα, εκ των οποίων 29 είχαν διαγνωστεί με σχιζοφρένεια, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες μέχρι σήμερα μελέτες που χρησιμοποιούν PET για τη μέτρηση της συναπτικής πυκνότητας. Σε σύγκριση με τους υγιείς συμμετέχοντες, τα άτομα με σχιζοφρένεια εμφάνιζαν σημαντική και εκτεταμένη μείωση των συναπτικών συνδέσεων σε αρκετές περιοχές του εγκεφάλου. Οι αλλαγές εντοπίστηκαν κυρίως στον μετωπιαίο και κροταφικό λοβό, καθώς και σε περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη και το συναίσθημα. Η απώλεια ήταν επίσης αισθητά μεγαλύτερη στην αριστερή πλευρά του εγκεφάλου σε σχέση με τη δεξιά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η κατανομή της συναπτικής απώλειας δεν ταυτιζόταν με τις αλλαγές στον όγκο του εγκεφάλου που συνήθως καταγράφονται μέσω μαγνητικής τομογραφίας. Αυτό υποδηλώνει ότι η απώλεια συνάψεων και οι μεταβολές του εγκεφαλικού όγκου μπορεί να αποτελούν διαφορετικές βιολογικές διαδικασίες και όχι δύο τρόπους απεικόνισης της ίδιας αλλαγής.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι περιοχές με τη μεγαλύτερη απώλεια συνάψεων παρουσίαζαν υψηλές συγκεντρώσεις υποδοχέων για σημαντικούς νευροδιαβιβαστές, όπως η σεροτονίνη, το γλουταμινικό οξύ και το GABA. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι τα ιδιαίτερα μοριακά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής του εγκεφάλου ενδέχεται να επηρεάζουν την ευαισθησία της στις αλλαγές που συνδέονται με τη σχιζοφρένεια.

Με τη βοήθεια υπολογιστικών μοντέλων που βασίζονταν στις δομικές συνδέσεις του εγκεφάλου, οι επιστήμονες εντόπισαν μια περιοχή στον αριστερό μετωπιαίο λοβό ως πιθανό σημείο έναρξης από το οποίο η συναπτική απώλεια μπορεί να εξαπλώνεται σε άλλες συνδεδεμένες περιοχές.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η συναπτική απώλεια στη σχιζοφρένεια δεν φαίνεται να είναι τυχαία, αλλά ακολουθεί τη μοριακή και συνδεσμική «αρχιτεκτονική» του εγκεφάλου. Η καλύτερη κατανόηση αυτής της διαδικασίας θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων και εξατομικευμένων θεραπειών, ακόμη και παρεμβάσεων που θα επιδιώκουν την προστασία ή την αποκατάσταση των συνάψεων. Οι επόμενες μελέτες θα εξετάσουν πώς εξελίσσεται η συναπτική απώλεια με τον χρόνο και πώς επηρεάζεται από τις υπάρχουσες θεραπείες.