Η χορτοφαγία έχει κάποια καλά αλλά δεν αποδεικνύεται ότι προλαμβάνει καρκίνους ή αυξάνει την ζωή

Νέα μικρή κλινική μελέτη δείχνει ότι η υιοθέτηση μιας vegan διατροφής για μόλις τέσσερις εβδομάδες μπορεί να επηρεάσει βιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με τη φλεγμονή και τη γήρανση. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο MedComm, υποδεικνύουν ότι η διατροφή χωρίς ζωικά προϊόντα μπορεί να προκαλεί αλλαγές στη μεθυλίωση του DNA, μια επιγενετική διαδικασία που επηρεάζει το πόσο ενεργά είναι ορισμένα γονίδια.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο και το Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ μελέτησαν 48 υγιείς ενήλικες. Αρχικά, όλοι ακολούθησαν για μία εβδομάδα μια τυποποιημένη διατροφή και στη συνέχεια χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία ακολούθησε vegan διατροφή και η άλλη διατροφή πλούσια σε κρέας για έναν μήνα. Οι δύο διατροφές είχαν παρόμοια θερμιδική πρόσληψη, ώστε οι ερευνητές να εξετάσουν αν οι διαφορές οφείλονταν κυρίως στη σύσταση της διατροφής και όχι στις θερμίδες ή στην απώλεια βάρους.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν περισσότερες από 800.000 θέσεις μεθυλίωσης του DNA πριν και μετά την παρέμβαση. Στην ομάδα της vegan διατροφής παρατηρήθηκαν αλλαγές σε μηχανισμούς που σχετίζονται με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, τον μεταβολισμό, την ανάπτυξη των κυττάρων, τη σηματοδότηση της ινσουλίνης, την επιδιόρθωση του DNA και την αντιμετώπιση του κυτταρικού στρες.

Ορισμένες από τις αλλαγές συνδέθηκαν με ένα λιγότερο φλεγμονώδες ανοσολογικό προφίλ. Συγκεκριμένα, η vegan διατροφή συσχετίστηκε με χαμηλότερη αναλογία ουδετερόφιλων και υψηλότερη αναλογία CD4+ Τ-λεμφοκυττάρων. Τα ουδετερόφιλα είναι λευκά αιμοσφαίρια που προστατεύουν τον οργανισμό από λοιμώξεις, αλλά η υπερβολική ή παρατεταμένη φλεγμονώδης δράση τους μπορεί να συμβάλει σε βλάβες των ιστών και χρόνια νοσήματα. Τα CD4+ Τ-κύτταρα συμβάλλουν στον συντονισμό της ανοσολογικής απόκρισης.

Παράλληλα, δύο από τους δείκτες βιολογικής ηλικίας που χρησιμοποιήθηκαν, οι PhenoAge και GrimAge, έδειξαν ενδείξεις επιβράδυνσης της βιολογικής γήρανσης στην ομάδα της vegan διατροφής. Ωστόσο, ένας τρίτος δείκτης, ο Blood&Skin, έδωσε διαφορετικό αποτέλεσμα, δείχνοντας επιτάχυνση της ηλικίας. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς τα διαφορετικά «επιγενετικά ρολόγια» αξιολογούν διαφορετικές πλευρές της γήρανσης.

Επομένως, τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι η vegan διατροφή αντιστρέφει τη γήρανση ούτε ότι αυξάνει αποδεδειγμένα το προσδόκιμο ζωής. Πρόκειται για πρώιμες ενδείξεις ότι μια σύντομη αλλαγή στη διατροφή μπορεί να επηρεάσει μοριακούς δείκτες που σχετίζονται με τη βιολογική ηλικία και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Προηγούμενη έρευνα του 2023, στην οποία συμμετείχαν 22 ζεύγη πανομοιότυπων διδύμων, είχε καταλήξει σε παρόμοια αποτελέσματα μετά από οκτώ εβδομάδες. Οι συμμετέχοντες που ακολούθησαν vegan διατροφή παρουσίασαν χαμηλότερη LDL χοληστερόλη, χαμηλότερη ινσουλίνη νηστείας, μικρότερο βάρος και ευνοϊκότερες αλλαγές σε δείκτες γήρανσης.

Οι ειδικοί, ωστόσο, τονίζουν ότι η ποιότητα της διατροφής έχει μεγαλύτερη σημασία από την απλή αποφυγή ζωικών προϊόντων. Μια σωστά σχεδιασμένη vegan διατροφή μπορεί να είναι πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και σπόρους. Αντίθετα, μια vegan διατροφή που βασίζεται σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τηγανητά, ζάχαρη και επεξεργασμένα υποκατάστατα κρέατος δεν είναι απαραίτητα υγιεινή. Παράλληλα, χρειάζεται προσοχή σε θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη Β12.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η μελέτη έχει σημαντικούς περιορισμούς: περιλάμβανε μόλις 48 υγιείς ανθρώπους και διήρκεσε μόνο τέσσερις εβδομάδες. Επιπλέον, οι ερευνητές μέτρησαν αλλαγές στο DNA του αίματος και όχι σε όργανα όπως ο εγκέφαλος, το ήπαρ ή οι μύες. Κυρίως, εξέτασαν βιολογικούς δείκτες και όχι πραγματικά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα υγείας. Συνεπώς, δεν αποδεικνύεται ότι η vegan διατροφή προλαμβάνει καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα ή άνοια ούτε ότι παρατείνει τη ζωή. Απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα.