Στο στόχαστρο η βία και παρενόχληση στην εργασία

Την ενίσχυση και εξειδίκευση του εξωδικαστικού μηχανισμού διερεύνησης καταγγελιών για βία και παρενόχληση στον ιδιωτικό τομέα προτείνει ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Αδάμος Ασπρής.

Η πρόταση νόμου προβλέπει ενδεικτικό χρονικό πλαίσιο τριών μηνών για την ολοκλήρωση της διερεύνησης, δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης για ακόμη τρεις μήνες και συνέχιση της διαδικασίας ακόμη και όταν υπάρχει καθυστέρηση ή άρνηση παροχής στοιχείων.

Η πρόταση τροποποιεί τον περί Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας και Παρενόχλησης στον Χώρο Εργασίας Νόμο του 2025 και κατατέθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής στις 8 Οκτωβρίου 2026.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της πληρότητας του υφιστάμενου εξωδικαστικού μηχανισμού ως προς καταγγελίες που αφορούν απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα.

Η βασική αλλαγή αφορά τον χρόνο ολοκλήρωσης μιας καταγγελίας καθώς η διερεύνηση θα πρέπει, κατά το δυνατόν, να ολοκληρώνεται μέσα σε τρεις μήνες από την ημερομηνία υποβολής της καταγγελίας.

Εάν όμως η φύση ή η πολυπλοκότητα της υπόθεσης ή η ανάγκη συλλογής πρόσθετων στοιχείων δεν επιτρέπει την ολοκλήρωσή της εντός του τριμήνου, θα μπορεί να δοθεί παράταση μέχρι τρεις επιπλέον μήνες, με υποχρέωση να καταγραφούν γραπτώς οι λόγοι.

Η παρέλευση των έξι μηνών δεν θα αφαιρεί πάντως από τον Αρχιεπιθεωρητή ή τον Επιθεωρητή την αρμοδιότητα να ολοκληρώσει τη διερεύνηση.

Ιδιαίτερη πρόνοια εισάγεται για περιπτώσεις στις οποίες δεν υπάρχει πλήρης συνεργασία κατά τη διερεύνηση.

Καθυστέρηση, παράλειψη, άρνηση ή ελλιπής ανταπόκριση σε νόμιμο αίτημα του Αρχιεπιθεωρητή ή Επιθεωρητή για πληροφορίες, διευκρινίσεις ή στοιχεία δεν θα αναστέλλει τη διαδικασία.

Η διερεύνηση θα μπορεί να συνεχίζεται στη βάση των διαθέσιμων στοιχείων, χωρίς να επηρεάζονται οι υπόλοιπες εξουσίες που προβλέπει η νομοθεσία.

Η αλλαγή επιχειρεί έτσι να αποτρέψει την καθυστέρηση ή ουσιαστική αδρανοποίηση μιας υπόθεσης εξαιτίας μη συνεργασίας προσώπων ή φορέων από τους οποίους ζητούνται στοιχεία.

Στο μικροσκόπιο και η στάση διοίκησης και HR

Η πρόταση διευρύνει και τα ζητήματα που θα εξετάζονται κατά τη διερεύνηση, όταν αυτά σχετίζονται με την καταγγελία.

Ο Αρχιεπιθεωρητής ή Επιθεωρητής θα εξετάζει κατά πόσο πρόσωπο που ασκεί διευθυντικά καθήκοντα ή εκπροσωπεί τον εργοδότη είχε γνώση του καταγγελλόμενου περιστατικού και, εφόσον γνώριζε, τι ενέργειες έλαβε για τη διερεύνηση, την αντιμετώπιση ή την αποτροπή της συνέχισής του.

Αντίστοιχα θα εξετάζεται εάν το πρόσωπο ή το τμήμα στο οποίο έχουν ανατεθεί αρμοδιότητες διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού είχε ενημερωθεί και πώς ανταποκρίθηκε.

Ξεχωριστή σημασία αποδίδεται στην ανεξαρτησία της εσωτερικής διαδικασίας που ακολουθεί ο ίδιος ο εργοδότης.

Θα εξετάζεται κατά πόσο η θέση ή οι αρμοδιότητες προσώπου που αφορά ή εμπλέκεται στην καταγγελία επηρέασαν ή μπορούσαν αντικειμενικά να επηρεάσουν την ανεξαρτησία και αμεροληψία της εσωτερικής διερεύνησης ή της διαχείρισης της καταγγελίας.

Η αιτιολογική έκθεση καθιστά σαφές ότι η εξέταση αυτών των παραμέτρων αποσκοπεί στην πληρέστερη αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίστηκε μια καταγγελία μέσα στην επιχείρηση.

Η εξέταση αυτή, ωστόσο, δεν δημιουργεί από μόνη της νέα προσωπική αστική, ποινική ή πειθαρχική ευθύνη για διευθυντές, εργοδότες ή στελέχη ανθρώπινου δυναμικού, χωρίς να αποκλείεται ευθύνη που μπορεί να προκύπτει από άλλη νομοθεσία.

Υποχρεωτική αιτιολόγηση των διαπιστώσεων

Η πρόταση προβλέπει ακόμη ότι το πρακτικό που καταρτίζεται μετά τη διερεύνηση θα πρέπει να περιλαμβάνει ειδική και επαρκή αιτιολόγηση των διαπιστώσεων.

Θα γίνεται αναφορά στα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά που εξετάστηκαν και στα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη, με παράλληλη τήρηση της νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Παράλληλα, οι νέες ρυθμίσεις δεν περιορίζουν το δικαίωμα οποιουδήποτε προσώπου να προσφύγει σε δικαστήριο ή άλλη αρμόδια αρχή ούτε επηρεάζουν οποιοδήποτε άλλο διαθέσιμο μέσο έννομης προστασίας.

Η ειδική διαδικασία που προτείνεται αφορά αποκλειστικά καταγγελίες για απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα.

Στη Δημόσια Υπηρεσία και σε άλλες κατηγορίες απασχόλησης του δημόσιου τομέα εξακολουθούν να εφαρμόζονται τα ειδικά νομοθετικά, υπηρεσιακά και πειθαρχικά πλαίσια που διέπουν τη διερεύνηση καταγγελιών και την απόδοση πειθαρχικής ευθύνης.

Η διαφοροποίηση, όπως ξεκαθαρίζεται στην αιτιολογική έκθεση, αφορά μόνο τη διαδικασία διερεύνησης και δεν περιορίζει την ουσιαστική προστασία που παρέχει ο βασικός νόμος στους εργαζομένους του δημόσιου τομέα.

Η πρόταση δεν δημιουργεί νέο όργανο διερεύνησης ούτε παραχωρεί νέες αυτοτελείς ανακριτικές ή ελεγκτικές εξουσίες.

Αντίθετα, εξειδικεύει τον ήδη υφιστάμενο μηχανισμό και τον τρόπο με τον οποίο ο Αρχιεπιθεωρητής ή ο Επιθεωρητής χειρίζεται τις σχετικές καταγγελίες.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Δεν εισάγεται επίσης νέα διοικητική κύρωση ή νέο ποινικό αδίκημα καθώς η φιλοσοφία της πρότασης είναι να καταστεί η υπάρχουσα διαδικασία περισσότερο συγκεκριμένη, χρονικά προβλέψιμη, διαφανής και ολοκληρωμένη.

Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας.pdf

Του Λοΐζου Ττοφαλλή