Παιχνίδια: Νέοι κανόνες για τη χρήση κοβαλτίου
16 September 2026, 08:00
Σε τροποποίηση του πλαισίου για την ασφάλεια των παιχνιδιών προχωρεί η Κύπρος, με στόχο την πλήρη εναρμόνιση με τη νέα ευρωπαϊκή Οδηγία 2026/192, η οποία καθορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται η παρουσία κοβαλτίου σε παιχνίδια και συστατικά μέρη τους.
Οι προτεινόμενοι Κανονισμοί τροποποιούν τους περί Εποπτείας της Αγοράς (Παιχνίδια) Κανονισμούς του 2024 και εισάγουν στο Παράρτημα ΙΙ τις νέες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις για το κοβάλτιο.
Η ευρωπαϊκή Οδηγία εκδόθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2026 και αφορά ειδικά την τροποποίηση των κανόνων ασφαλείας των παιχνιδιών ως προς τη συγκεκριμένη ουσία.
Γιατί ρυθμίζεται το κοβάλτιο
Το κοβάλτιο, τόσο σε μεταλλική μορφή όσο και σε ορισμένα άλατά του, έχει ταξινομηθεί ως καρκινογόνο κατηγορίας 1Β, μεταλλαξιογόνο κατηγορίας 2 και τοξικό για την αναπαραγωγή κατηγορίας 1Β.
Σύμφωνα με την Οδηγία, το κοβάλτιο μπορεί να βρίσκεται στα παιχνίδια ως πρόσμειξη στο νικέλιο και σε κράματα που περιέχουν νικέλιο, όπως ο ανοξείδωτος χάλυβας, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται σε χρωστικές, μπαταρίες, σκληρά μέταλλα και υλικά για 3D στυλογράφους και εκτυπωτές.
Η ευρωπαϊκή επιστημονική αξιολόγηση εξέτασε διαφορετικά σενάρια έκθεσης των παιδιών μέσω εισπνοής, κατάποσης και επαφής με το δέρμα, ώστε να καθοριστούν οι περιπτώσεις όπου η χρήση του κοβαλτίου μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής.
Σε ποιες περιπτώσεις θα επιτρέπεται
Με βάση τη νέα ρύθμιση, η παρουσία κοβαλτίου θα επιτρέπεται σε τρεις συγκεκριμένες κατηγορίες.
Η πρώτη αφορά παιχνίδια και συστατικά μέρη παιχνιδιών από ανοξείδωτο χάλυβα, όπου το κοβάλτιο υπάρχει ως πρόσμειξη στο νικέλιο.
Η δεύτερη αφορά συστατικά μέρη παιχνιδιών που προορίζονται να αποτελέσουν αγωγό ηλεκτρικού ρεύματος.
Η τρίτη αφορά μαγνήτες με βάση το νεοδύμιο (NdFeB) που χρησιμοποιούνται σε παιχνίδια, υπό την προϋπόθεση ότι δεν είναι δυνατή η κατάποση ή η εισπνοή τους.
Η επιστημονική αξιολόγηση κατέληξε ότι οι συγκεκριμένες χρήσεις μπορούν να θεωρηθούν ασφαλείς υπό τους προβλεπόμενους όρους, ενώ για αυτές δεν εντοπίστηκαν διαθέσιμες κατάλληλες εναλλακτικές ουσίες ή μείγματα.
Όχι ασφαλής χρήση σε 3D εκτύπωση και ορισμένες χρωστικές
Αντίθετα, η ίδια αξιολόγηση δεν κατέληξε σε ασφαλή χρήση του κοβαλτίου σε όλες τις κατηγορίες παιχνιδιών.
Για τα υλικά που χρησιμοποιούνται σε 3D στυλογράφους και 3D εκτυπωτές, η επιστημονική επιτροπή έκρινε ότι πρέπει να αποφεύγεται η χρήση υλικών που περιέχουν κοβάλτιο λόγω της πιθανής έκθεσης μέσω εισπνοής.
Αντίστοιχα, για χρώματα, μελάνια, επιχρίσματα, κιμωλίες και άλλα υλικά παιχνιδιών που μπορεί να περιέχουν πιγμέντα με βάση το κοβάλτιο, δεν εντοπίστηκαν ασφαλείς χρήσεις που να μπορούν να επιτραπούν βάσει της Οδηγίας.
Εφαρμογή μέσω των κυπριακών Κανονισμών
Οι νέοι κυπριακοί Κανονισμοί προβλέπουν την προσθήκη της σχετικής σειράς για το κοβάλτιο στο Προσάρτημα Α του Παραρτήματος ΙΙ των υφιστάμενων Κανονισμών για την ασφάλεια των παιχνιδιών.
Η ευρωπαϊκή Οδηγία όριζε ότι τα κράτη μέλη έπρεπε να θεσπίσουν και να δημοσιεύσουν τις αναγκαίες διατάξεις μέχρι τις 29 Ιουλίου 2026 και να τις εφαρμόζουν από τις 29 Αυγούστου 2026.
Στην κυπριακή ρύθμιση προβλέπεται ότι οι τροποποιητικοί Κανονισμοί θα τεθούν σε ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσής τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.
Η αλλαγή περιορίζει έτσι τη χρήση κοβαλτίου στα παιχνίδια σε συγκεκριμένες περιπτώσεις που έχουν αξιολογηθεί ως ασφαλείς, ενσωματώνοντας στο κυπριακό πλαίσιο τα νεότερα ευρωπαϊκά δεδομένα για την προστασία των παιδιών από την έκθεση στη συγκεκριμένη ουσία.
οδηγία-για-Κοβάλτιο.pdfΤροποποίηση-κειμενο.docx
Του Λοΐζου Ττοφαλλή
