Εντονότερη σκόνη στην Ευρώπη λόγω κλιματικής αλλαγής

17 Ιουλίου 2026, 17:22

Η κλιματική αλλαγή εντείνει τα επεισόδια μεταφοράς ερημικής σκόνης προς την Ευρώπη, με τη Νότια Ευρώπη και ιδιαίτερα την Ανατολική Μεσόγειο να συγκαταλέγονται στις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο, σύμφωνα με νέα διεθνή επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature και στην οποία συμμετείχαν ερευνητές του Ινστιτούτου Κύπρου.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν τις αυξανόμενες επιπτώσεις του φαινομένου στην ποιότητα του αέρα και τη δημόσια υγεία, ενώ προειδοποιούν ότι η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια.

Η μελέτη συνδέει την αυξανόμενη ένταση των επεισοδίων μεταφοράς σκόνης από τη Σαχάρα και άλλες ερημικές περιοχές με ευρύτερες μεταβολές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, όπως η εντεινόμενη ξηρασία και η ερημοποίηση στη Βόρεια Αφρική, καθώς και οι αλλαγές στα ατμοσφαιρικά συστήματα που ευνοούν τη μεταφορά σκόνης προς την Ευρώπη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει μόνο τη θερμοκρασία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά και την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε.

Στη Νότια Ευρώπη καταγράφονται ήδη περίπου 46 επεισόδια ερημικής σκόνης ετησίως, τα οποία αυξάνουν τις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα και υποβαθμίζουν την ποιότητα του αέρα.

Ενδεικτικά, η ερημική σκόνη ευθύνεται για περίπου το ένα τρίτο της ετήσιας μέσης συγκέντρωσης PM10 που θεωρείται αποδεκτή από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο περιβάλλον, αλλά επεκτείνονται και στη δημόσια υγεία.

Η αυξημένη συγκέντρωση σωματιδίων συνδέεται με έξαρση του άσθματος και άλλων αναπνευστικών προβλημάτων, ενώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών τα επεισόδια ερημικής σκόνης στην Ευρώπη σχετίζονται με αύξηση της ημερήσιας θνησιμότητας κατά περίπου 0,67% και με αύξηση των αναπνευστικών νοσηλειών στα παιδιά κατά περίπου 2,5%.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ευρήματα για την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η περιοχή συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που επηρεάζονται περισσότερο από τη μεταφορά ερημικής σκόνης και όπου καταγράφεται η μεγαλύτερη αύξηση στην ένταση των επεισοδίων κατά την τελευταία δεκαετία.

Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι οι μέσες συγκεντρώσεις ερημικής σκόνης στη Νότια Ευρώπη είναι υπερδιπλάσιες από εκείνες που παρατηρούνται στην Κεντρική και τη Βόρεια Ευρώπη, ενώ αυξημένες ποσότητες σκόνης εντοπίζονται ακόμη και στους πάγους των Άλπεων.

Οι ερευνητές του Κέντρου Αριστείας για την Κλιματική και Ατμοσφαιρική Έρευνα (CARE-C) του Ινστιτούτου Κύπρου, οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη, επισημαίνουν ότι η ερημική σκόνη αποτελεί φυσικό φαινόμενο για την περιοχή.

Ωστόσο, τονίζουν ότι τα επεισόδια γίνονται ολοένα και πιο έντονα, ενώ οι συνθήκες που ευνοούν τη μεταφορά τους μεταβάλλονται λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Όπως σημειώνουν, αυτό σημαίνει ότι η ερημική σκόνη ενδέχεται να εξελιχθεί σε ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση για την ποιότητα του αέρα και τη δημόσια υγεία τα επόμενα χρόνια, καθιστώντας αναγκαία τόσο την καλύτερη προσαρμογή στις επιπτώσεις του φαινομένου όσο και την ενίσχυση των προσπαθειών αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.

Του Λοΐζου Ττοφαλλή