Αναπλήρωση ύπνου τα Σαββατοκύριακα: Κάνει μεγάλο καλό στους νέους

Το να κοιμούνται οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες περισσότερο τα Σαββατοκύριακα για να αναπληρώσουν τον χαμένο ύπνο της εβδομάδας μπορεί να προσφέρει οφέλη για την ψυχική υγεία, σύμφωνα με νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον και το State University of New York Upstate Medical University.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι άτομα ηλικίας 16 έως 24 ετών που αναπλήρωναν τον ύπνο που τους έλειπε το Σαββατοκύριακο είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να αναφέρουν συμπτώματα κατάθλιψης. Σε σύγκριση με όσους δεν το έκαναν αυτό τα Σαββατοκύριακα, αυτή η ομάδα εμφάνισε 41% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Journal of Affective Disorders, προστίθενται σε ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών που δείχνουν ότι ο ύπνος παίζει καθοριστικό ρόλο στην ψυχική υγεία των εφήβων. Οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες αντιμετωπίζουν συνεχείς δυσκολίες με τον ύπνο, ενώ ταυτόχρονα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης· ωστόσο, αυτή η ηλικιακή ομάδα σπάνια έχει εξεταστεί σε μελέτες που εστιάζουν στον αναπληρωματικό ύπνο του Σαββατοκύριακου.

Γιατί ο ύπνος του Σαββατοκύριακου μπορεί να είναι σημαντικός για τους εφήβους

Η έρευνα αυτή προσφέρει μία από τις πρώτες εικόνες για τον αναπληρωματικό ύπνο του Σαββατοκύριακου σε τυπικούς εφήβους και νεαρούς ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Προηγούμενες μελέτες είχαν επικεντρωθεί κυρίως σε μαθητές σχολικής ηλικίας στην Κίνα και τη Νότια Κορέα.

Πολλοί έφηβοι στις ΗΠΑ συσσωρεύουν «χρέος ύπνου» κατά τη διάρκεια της σχολικής εβδομάδας, προσπαθώντας να ισορροπήσουν τις ακαδημαϊκές απαιτήσεις, την κοινωνική ζωή, τις εξωσχολικές δραστηριότητες και, σε πολλές περιπτώσεις, την εργασία με μερική απασχόληση.

«Οι ερευνητές και οι κλινικοί ειδικοί στον ύπνο εδώ και χρόνια συνιστούν οι έφηβοι να κοιμούνται οκτώ έως δέκα ώρες, σε σταθερή ώρα, κάθε μέρα της εβδομάδας, αλλά αυτό απλώς δεν είναι ρεαλιστικό για πολλούς εφήβους – ή και για τους περισσότερους ανθρώπους γενικότερα», δήλωσε η Μέλιντα Κέιζμεντ, αδειούχος ψυχολόγος, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο College of Arts and Sciences του Πανεπιστημίου του Όρεγκον και διευθύντρια του Sleep Lab του πανεπιστημίου. Συνυπέγραψε τη μελέτη μαζί με τον Τζέισον Καρμπόουν, επίκουρο καθηγητή Δημόσιας Υγείας και Προληπτικής Ιατρικής, καθώς και Οικογενειακής Ιατρικής, στο SUNY Upstate Medical University.

Παρότι οι ερευνητές τονίζουν ότι ο σταθερός νυχτερινός ύπνος οκτώ έως δέκα ωρών παραμένει ο ιδανικός στόχος, αναγνωρίζουν επίσης ότι συχνά είναι ανέφικτος. Όταν οι έφηβοι δεν καταφέρνουν να κοιμηθούν αρκετά τις καθημερινές, ο περισσότερος ύπνος το Σαββατοκύριακο μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων.

«Είναι φυσιολογικό οι έφηβοι να είναι “νυχτοπούλια”, οπότε ας τους επιτρέψουμε να αναπληρώνουν τον ύπνο τους τα Σαββατοκύριακα, αν δεν μπορούν να κοιμηθούν αρκετά μέσα στην εβδομάδα, γιατί αυτό είναι πιθανό να λειτουργεί προστατευτικά», ανέφερε η Κέιζμεντ.

Πώς μετρήθηκαν ο ύπνος και η διάθεση

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από άτομα 16 έως 24 ετών που συμμετείχαν στην Εθνική Έρευνα Υγείας και Διατροφής (NHANES) των ετών 2021–2023. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν τις συνήθεις ώρες που κοιμούνταν και ξυπνούσαν τις καθημερινές και τα Σαββατοκύριακα.

Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι ερευνητές υπολόγισαν τον αναπληρωματικό ύπνο του Σαββατοκύριακου συγκρίνοντας τον μέσο χρόνο ύπνου ανά ημέρα το Σαββατοκύριακο με τον αντίστοιχο μέσο χρόνο των καθημερινών. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν επίσης τη συναισθηματική τους κατάσταση και θεωρήθηκαν ότι εμφάνιζαν συμπτώματα κατάθλιψης εάν δήλωσαν ότι ένιωθαν θλίψη ή κατάθλιψη κάθε μέρα.

Πώς αλλάζουν τα πρότυπα ύπνου στην εφηβεία

Οι βιολογικοί ρυθμοί του ύπνου, γνωστοί ως κιρκάδιοι ρυθμοί, αλλάζουν φυσιολογικά κατά την εφηβεία. Αυτές οι αλλαγές δυσκολεύουν τους εφήβους να κοιμηθούν νωρίς, ακόμη κι όταν νιώθουν κουρασμένοι.

«Αντί να είσαι πρωινός τύπος, αρχίζεις να γίνεσαι περισσότερο νυχτερινός», εξήγησε η Κέιζμεντ. «Η ώρα που σε παίρνει ο ύπνος καθυστερεί σταδιακά κατά την εφηβεία μέχρι περίπου τα 18–20 έτη. Μετά από αυτό, αρχίζεις πάλι να γίνεσαι πιο πρωινός τύπος».

Για πολλούς εφήβους, το φυσικό χρονικό πλαίσιο ύπνου εκτείνεται περίπου από τις 11 το βράδυ έως τις 8 το πρωί. Αυτό συχνά συγκρούεται με τις πρώιμες ώρες έναρξης των σχολείων στις ΗΠΑ. Εξαιτίας αυτής της ασυμφωνίας, πολλοί ειδικοί στον ύπνο και επαγγελματίες υγείας υποστηρίζουν την καθυστέρηση της έναρξης των μαθημάτων ως μέτρο δημόσιας υγείας.

Γιατί η ψυχική υγεία των εφήβων αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας

Η κατάθλιψη αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες αναπηρίας για άτομα ηλικίας 16 έως 24 ετών, σύμφωνα με την Κέιζμεντ. Στο πλαίσιο αυτό, ο όρος «αναπηρία» αναφέρεται γενικότερα σε δυσκολίες στην καθημερινή λειτουργικότητα, όπως απουσίες από την εργασία, καθυστερήσεις ή δυσκολία στην ανταπόκριση στις υποχρεώσεις.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

«Αυτό καθιστά αυτή την ηλικιακή ομάδα ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση των παραγόντων κινδύνου της κατάθλιψης και του πώς αυτοί μπορούν να συνδεθούν με παρεμβάσεις», κατέληξε.